Co na wypadanie włosów? Radzi trycholog.
Wypadanie włosów to jeden z najczęstszych powodów, dla których osoby zgłaszają się do gabinetu trychologicznego. Zanim sięgnie się po suplement czy szampon „na wypadanie”, warto zrozumieć, co faktycznie dzieje się z włosami i skórą głowy. Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje oparte na naukowych podstawach fizjologii włosa z perspektywy trychologa.
Ile włosów wypada dziennie? Fakty o cyklu wzrostu włosa
Włos przechodzi przez trzy fazy cyklu:
Anagen – faza wzrostu, trwa od 2 do 7 lat,
Katagen – krótka faza przejściowa, trwa około 2-3 tygodnie,
Telogen – faza spoczynku, po której włos wypada, trwa 2-3 miesiące.
W danym momencie około 85-90% włosów na głowie znajduje się w fazie anagenu, a 10-15% w fazie telogenu. Z tego wynika, że utrata 50-100 włosów dziennie jest naturalnym efektem tego cyklu i nie stanowi powodu do niepokoju. Problem pojawia się, gdy ta liczba wyraźnie rośnie lub gdy widać przerzedzenie w konkretnych miejscach.
Najczęstsze naukowo potwierdzone przyczyny wypadania włosów
Łysienie androgenowe
To najczęstsza przyczyna postępującego przerzedzania włosów zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Mechanizm polega na zwiększonej wrażliwości mieszków włosowych na dihydrotestosteron (DHT) – pochodną testosteronu. Pod jego wpływem mieszki stopniowo się miniaturyzują, a włosy stają się coraz cieńsze, aż w końcu przestają odrastać. U mężczyzn typowo obejmuje to zakola i szczyt głowy, u kobiet – rozlane przerzedzenie w okolicy środkowego przedziałka.
Łysienie telogenowe
To nagłe, rozlane wypadanie włosów, które pojawia się zwykle 2-3 miesiące po silnym stresorze dla organizmu – może to być infekcja z gorączką, poród, operacja, drastyczna dieta, duży spadek masy ciała lub silny stres psychiczny. Duża część mieszków przechodzi wtedy przedwcześnie z fazy anagenu do telogenu, co po kilku miesiącach objawia się zwiększonym wypadaniem. W większości przypadków ma charakter przejściowy.
Zaburzenia tarczycy
Zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy mogą prowadzić do wypadania włosów, ponieważ hormony tarczycy wpływają bezpośrednio na tempo podziałów komórek w mieszku włosowym. Osoby z Hashimoto często zauważają wypadanie włosów nawet przy wynikach TSH mieszczących się w normie laboratoryjnej – dlatego sama wartość TSH nie zawsze daje pełny obraz sytuacji.
Niedobory składników odżywczych
Do niedoborów, na które trycholog zwraca szczególną uwagę przy wypadaniu włosów, należą:
Żelazo i ferrytyna – niska ferrytyna (nawet przy prawidłowej hemoglobinie) jest jedną z częściej opisywanych w literaturze przyczyn wypadania włosów u kobiet,
Witamina D – receptory witaminy D znajdują się w mieszkach włosowych i biorą udział w regulacji cyklu wzrostu,
Cynk i biotyna – ich niedobór może osłabiać strukturę włosa, choć u osób z prawidłową dietą występuje rzadko.
Insulinooporność i zaburzenia hormonalne
Podwyższony poziom insuliny może nasilać produkcję androgenów, co pośrednio wpływa na miniaturyzację mieszków w sposób podobny do łysienia androgenowego. Podobny mechanizm dotyczy zespołu policystycznych jajników (PCOS).
Co realnie pomaga – podejście oparte na faktach
Ponieważ przyczyny wypadania włosów bywają różne, punktem wyjścia zawsze powinna być ocena trychologiczna, obejmująca:
- Wywiad – historia, styl życia, dieta, ostatnie wydarzenia,
- Trichoskopię – ocenę skóry głowy i mieszków pod dużym powiększeniem, pozwalającą określić grubość włosów, gęstość i procent miniaturyzacji,
- Analizę wyników – ferrytyna, TSH, witamina D, czasem panel hormonalny.
Dopiero na tej podstawie można dobrać odpowiedni sposób postępowania – może to być suplementacja konkretnego niedoboru, zabiegi wspierające mieszek włosowy albo skierowanie do endokrynologa czy ginekologa, jeśli przyczyna leży poza samą skórą głowy.
Czego naukowo nie potwierdzono
Warto wiedzieć, że wiele popularnych metod nie ma solidnego potwierdzenia w badaniach – dotyczy to na przykład częstego mycia głowy jako przyczyny wypadania włosów (mit) czy niektórych domowych olejowań jako samodzielnego rozwiązania problemu hormonalnego czy niedoborowego. Metody te mogą poprawiać kondycję włosa na jego długości, ale nie wpływają na przyczynę wypadania u nasady.
Podsumowanie
Wypadanie włosów rzadko ma jedną, prostą przyczynę. Może wynikać z genetyki, gospodarki hormonalnej, pracy tarczycy, niedoborów lub kombinacji tych czynników. Skuteczne postępowanie zaczyna się od rzetelnej oceny, nie od przypadkowo dobranych kosmetyków. Jeśli zauważasz wyraźne zwiększenie wypadania włosów utrzymujące się dłużej niż kilka tygodni, warto umówić się na konsultację trychologiczną, aby ustalić realną przyczynę.